Gliwice, al. Przyjaźni 7/1
32 750 82 00 / 502 78 78 61

TWOJE WŁOSY

WŁOSY OD PODSTAW

Anatomia, fizjologia i fazy wzrostu włosa.

Wszystko co warto wiedzieć jeśli chcesz walczyć o ich piękną naturę.

Rozwój mieszków włosowych u ludzi rozpoczyna się między 8 a 12 tygodniem ciąży. Prawidłowo wykształcony mieszek włosowy można podzielić na pięć elementów: brodawkę skórną, opuszkę włosa, przyczep mięśnia przywłośnego „bulge”, lejek oraz ujście mieszka na powierzchnię skóry. W budowie histologicznej włosa wyróżniamy natomiast łodygę, zwaną także włosem właściwym, wewnętrzną i zewnętrzną pochewkę korzenia włosa, błonę szklistą oraz pochewkę łącznotkankową. Przekrój poprzeczny łodygi tworzą rdzeń, kora oraz osłonka (cuticula). W pełni wykształcony włos może posiadać tylko szczątkową formę rdzenia lub może być jego zupełnie pozbawiony. Większą część łodygi stanowi kora zbudowana z wrzecionowatych, ułożonych dachówkowato keratynocytów, zawierających barwnik pochodzący z melanosomów macierzy. Zewnętrzną warstwę łodygi włosa stanowi osłonka utworzona ze zrogowaciałych komórek. Wewnętrzna pochewka korzenia jest bardziej rozbudowana i składa się z następujących warstw: wewnętrznej osłonki, warstwy Huxleya położonej w części centralnej oraz warstwy Henlego znajdującej się zewnętrznie. Wewnętrzna warstwa korzenia pełni funkcję stabilizacyjną podczas wzrostu oraz zapewnia miękkość łodygi. Mieszek włosowy otoczony jest zewnętrznie przez błonę szklistą oraz warstwę włókien klejodajnych o przebiegu okrężnym i podłużnym tworzących torebkę włosa, dodatkowo towarzyszą mu gruczoły łojowe przywłosowe, które dzięki swojej wydzielinie pełnią funkcję natłuszczającą. Ten krótki wstęp anatomiczny pewnie nie zachęca do letury, ale jest czasami konieczny. 

TYPY WŁOSÓW

Pod względem budowy włosy możemy podzielić następująco: lanugo, vellus, włosy dojrzałe, włosy zależne od płci oraz włosy pośrednie.

Włosy typu lanugo to włosy długie, delikatne, pozbawione pigmentu oraz centralnej części rdzennej. Są pierwszym rodzajem włosów produkowanych przez mieszek włosowy i wypadają przed narodzinami dziecka. Można je zaobserwować na przykład u wcześniaków. 

Vellus to włosy cienkie < 40 μm i krótkie, nieprzekraczające długości 2 cm. te włosy nie posiadają rdzenia i pigmentu, a  stanowią od 7 do 25% wszystkich włosów na ciele!

Włosy dojrzałe nazywane inaczej włosami terminalnymi przekraczają średnicę 40 μm i mogą osiągać znaczną długość. Są strukturami posiadającymi rdzeń oraz barwnik. Na głowie liczba włosów dojrzałych wynosi 80 000-125 000, natomiast ich gęstość bywa różna i możemy mieć od 180 do 350 włosów/cm2.

Włosów zależnych od płci są określane włosy dojrzałe, których przekształcenie się z typu vellus jest zależne od bodźców hormonalnych czylu jest androgenozależne. Niski poziom męskich hormonów płciowych powoduje wykształcenie się włosów w okolicy łonowej oraz dołów pachowych zarówno u kobiet jak i u mężczyzn. Wysoki poziom androgenów stymuluje pojawienie się owłosienia na całym ciele oraz brodzie.

Bezpośrednio po wypadnięciu włosów lanugo u dzieci następuje wzrost włosów pośrednich, które charakteryzują się szorstką strukturą, słabą pigmentacją oraz fragmentaryczną obecnością centralnej części rdzeniowej łodygi.

CYKL WŁOSOWY 

Wzrost ludzkich włosów następuje w sposób cykliczny, ale jest niezsynchronizowany. Każdy włos, nawet w obrębie tej samej jednostki mieszkowej, jest w odmiennej, przebiegającej niezależnie od innych włosów, fazie wzrostu. Wyodrębniamy trzy okresy cyklu włosowego: fazę anagenu, czyli fazę wzrostu, fazę katagenu, inaczej nazywaną okresem przejściowym oraz fazę spoczynkową, czyli telogen. Czsami wyodrębnia się jeszcze czwarty okres: egzogen. Przejście włosa w poszczególne fazy cyklu jest regulowane przez ekspresję cytokin, czynniki hormonalne i enzymatyczne oraz neurotransmitery.

ANAGEN to faza intensywnego wzrostu włosa oraz nasilonej proliferacji komórek mieszka włosowego. Jego długość jest uzależniona od lokalizacji włosa i może trwać od kilku lat (3-6) w przypadku skóry owłosionej głowy do kilku tygodni.

KATAGEN jest najkrótszym okresem cyklu włosowego trwającym 1-2 tygodnie. Charakteryzuje się regresją, czyli powolnym zanikaniem mieszka włosowego, następującą poprzez zaprzestanie syntezy białek macierzy oraz produkcji barwnika przez melanocyty. Masywna apoptoza (obumieranie) doprowadza do destrukcji mieszka włosowego oraz przyczynia się do powstania włókien fibrynowych.

TELOGEN jest ostatnią fazą cyklu wzrostu ludzkich włosów, którego długość wynosi od 2 do 4 miesiący. Podczas tego okresu metabolicznie nieaktywny włos jest obecny w górnej części mieszka włosowego, nie produkuje charakterystycznych dla anagenu białek, ale utrzymana jest produkcja keratyny, która pełni rolę mocowania dla włosa telogenowego.

EGZOGEN to  określenie dla zastąpienie „starego” włosa nowym rosnącym w fazie anagenu.

KENOGEN to przerwa, podczas której mieszek pozostaje pusty po wypadnięciu włosa telogenowego, wtedy kiedy włos po zakończeniu jednego cyklu wzrostu nie wchodzi bezpośrednio w następny. Sytuację taką spotykamy z większą częstotliwością u osób cierpiących na łysienie androgenowe, ale może też ją zaobserwować w zdrowej skórze.

Wstecz